Ćuprija u Velikom ratu

18. septembra 2013. 058.ba

Ćuprija 1943

VIŠEGRAD – Ćuprija na Drini nijemi je svjedok dramatičnih i za istoriju ovoga kraja veoma važnih događaja.

Vijekovima višegradski most bio je jedini siguran prelaz preko moćne planinske rijeke. Putnici namjernici, trgovački karavani iz najudaljenijih dijelova carstva, carski činovnici bili su redovni gosti grada na Drini. Česti su bili i oni drugi, obučeni u uniforme i naoružani, vojske moćnih carevina koristile su taj prelaz da bi ubrzale svoje nastupanje najčešće na zapad a kako je vrijeme prolazilo i na istok. Svaka vojska ostavljala je na mostu neki trag, ožiljak da svjedoči o njenoj sili ali i nesreći i teškoj sudbini ovih krajeva.

Jedna fotografija, nedavno objavljena na internetu, možda i najbolje svjedoči o svemu tome. U internet prezentaciji njemačke Bundes arhive, u dijelu posvećenom periodu Drugog svjetskog rata, pojavila se i fotografija porušenog mosta, ćuprije na Drini.

Preko ostataka stubova porušenih lukova postavljen je manji, drveni viseći most. U tom trenutku preko mosta je prelazila grupa vojnika vodeći za sobom životinje teško natovarene ratnim materijalom. Sve to posmatra grupa vojnika, neobičnih oznaka na kačketima.

Na kamenom zidu u pozadini vidi se i natpis na engleskom jeziku: „VICTORIA“ (Pobjeda).

Ko su ti vojnici? Vojnici pripadaju Prvoj brdskoj diviziji, jednoj od elitnih jedinica njemačkog Vermahta. Iako u Evropi prisutni od obala francuske Normandije do raspuća Staljingrada jedan dio ove jedinice poslat je i na Balkan, u Jugoslaviju da učestvuje u uništenju sve moćnijeg pokreta otpora.

Tokom prve polovine decembra 1943. godine započeta je operacija njemačke vojske kodnog naziva Kuglasta munja (njem. Kugelblitz) i zahvatila je široki prostor istočne Bosne i Raške oblasti sa ciljem uništenja jedinica pokreta otpora na toj teritoriji. Ova ali i čitav niz neuspješnih operacija koje su uslijedile nakon toga u jugoslovenskoj istorijografiji poznate su pod nazivom Šesta neprijateljska ofanziva.

Amblem Šeste neprijateljske ofanziveU identifikaciji ove njemačke jedinice značajno je pomogao karakterističan amblem. Naime radi se o Runolistu, planinskom cvijetu simbolu brdskih jedinica Vermahta.

Natpis „VICTORIA“ i rušenje mosta? Među jedinicama JVuO tokom prvog oslobođenja Višegrada bili su i predstavnici dvije strane misije, britanska grupa oficira koju je predvodio general Čarls Armstrong kao i predstavnik američke misije Albert Sajc. Neko od ovih ljudi smatra se i autorom tog natpisa. Nakon oslobođenja u periodu od 5.-10. oktobra 1943. grad već krajem mjeseca prelazi u ruke jedinica NOVJ a onda ponovo dolazi vojska Rajha i zauzima Višegrad. U jednom od tih sukoba njemačka jedinica u povlačenju minira i ruši četiri stuba mosta. Oštećenja su prikazana na fotografiji. Već 1944. godine most je ponovo razoren, ovoga puta savezničkim bombama.

Više podataka o vojnom fotografu prezimena Przibila (njem. Przibilla) nažalost nismo mogli da nađemo.

Pratite nas na FACEBOOKU
Zatvori

Autor: Nemanja Perendija

Nemanja Perendija

Rođen je u Sarajevu, a osnovnu i srednju školu završio je u Višegradu. Student je četvrte godine Fakulteta Bezbednosti u Beogradu.

Pogledajte sve vijesti čiji je autor Nemanja Perendija

Komentari:

Komentari se objavljuju u realnom vremenu i 058.ba ne može se smatrati odgovornim za izrečeno. Zabranjeno je vrijeđanje, psovanje i klevetanje. Komentari sa takvim sadržajem biće izbrisani, a lažni profili biće banovani.

Povezane teme: ,