Momir Krsmanović književnik iz Beograda počasni građanin Rogatice

Tekst i foto: Sreten Mitrović - 11. oktobra 2018. 058.ba

U KNJIŽEVNOST UZ SUGESTIJE NOBELOVCA IVE ANDRIĆA

ROGATICA – Strahote Drugog svjetskog rata u kojem je kao 10-godišnji dječak svojim očima gledao užasnu smrt majke Joke i šestogodišnjeg brata Radomira, vapaji, jauci, zbijeg, logori, sloboda, dom za ratnu siročad, mašin-bravarski zanat u borskom rudniku, radnik u „Ivi Loli Ribaru“ u Beogradu, novinarstvo i na kraju književnost sa izdatih 22 knjige, najkraći je kroki za portret Momira Krsmanovića rođenog 1933. u selu Bursići na granici opština Višegrad i Rogatica, koji je uz nedavni Dan opštine, 27. septembar, proglašen za počasnog građanina opštine Rogatica za rad i djela od opšteg značaja i interesa za ovu opštinu.

Ovo je prvo priznanje ove vrste koga je dobio neko u ovoj opštini od oslobođenja 1945. godine. Zaslužio ga je Momir Krsmanović, rekao je na svečanoj sjednici SO-e predsjednik Đoko Razdoljac, objavivši 22 knjige proze uglavnom na temu stradanja Srba i iz ove opštine tokom Drugog svjetskog rata u Starom Brodu i Miloševićima, gdje je ubijeno preko 6000 nedužnih žena, djece i staraca, i brojnim drugim stratištima širom opštine.
A kako je sve počelo Momir Krsmanović priča:

Moje ozbiljnije pisanje počelo je u listu fabrike „Ivo Lola Ribar“ u Beogradu u kome sam bio novinar i urednik. Nakon što sam završio novinarsku školu pri Jugoslovenskom institutu za novinarstvo i postao član Udruženja novinara Jugoslavije , djelokrug rada prenio sam na fabričke listove „Zelengora“, „Planum“, „Brodogradnja“, ali i list „Mladost“ Saveza omladine Jugoslavije, Dugu i neke druge listove. Pisao sam uglavnom kratke priče na razne teme i, sjećam se, dobro su čitane.

KOD IVE ANDRIĆA

Mlad i ambiciozan, negdje oko 1955, računajući na činjenicu da sam iz Višegrada, sa desetak tih mojih kratkih pričica otišao sam kod „mog zemljaka“ Ive Andrića u Savez književnika Jugoslavije čiji je on tada bio predsjednik.

Ljubazno me je primio i poslije „legitiminisanja“ i saznanja ko sam i odakle sam, uzeo je te moje pričice i rekao da navratim za petnaestak dana po njegovo mišljenje.

Moj ponovni dolazak kod Ive protekao je u analizi jedne moje priče sa naslovom „Vizija“. Rekao mi je da nju nisam dao da je pogleda, njegov odgovor bio bi – mani se ovoga posla. Ali, kroz „Viziju“ osjetio sam da imaš talenta i da možeš postati pisac uz uslov da moraš još puno raditi i posebno čitati, ali samo klasiku. Ne gubi vreme na drugoj literaturi.

Analizirajući „Viziju“ dao mi je i niz drugih savjeta i ti savjeti bili su pretača mom kasnijem književnom stvaralaštvu, dodao je Krsmanović.

Počeo sam sa romanom „Teče krvava Drina“ koji sam imao u rukopisu već 1963. bez četvrtog toma.

Za štampanje nudio sam je većem broju izdavača. Zbog osjetljivosti materije, uglavnom iz političkih razloga, niko nije htio da je štampa i ona je svjetlo dana ugledala tek 1983. I tu je bilo povuci – potegni. Politika se bavila mojim stvaralaštvom i pošto sam „narušio“ bratstvo i jedinstvo, svašta se oko toga dešavala. Ali, ja nisam odustajao. Marljivo sam radio i došla je knjiga „Krvave ruke islama“ u tri toma, zatim 7 knjiga „Golgota Srpskog naroda 1941-1957“, pa „Triptik o golgoti Srba u istočnoj Bosni i Hercegovini 1992-1995.“ I „Bog je zaplakao nad Bosnom“. Tu je i knjiga kratkih priča sa naslovom „Svetlo-tamni život pod zvezdanim nebom“ i knjige „Ubijanje Srbije“ i „Jugoslavija u plamenu“, koju sam izdao zajedno sa mojim prijateljom Radomirom Smiljanićem.

KRSMANOVIĆA DJELA VIĐENA OČIMA DRUGIH

Zanimljivo je i ono šta drugi pišu i kazuju o Krsmanoviću i njegovim romanima. Dr Bogdan Šekler je napisao da je Krsmanovićevo djelo nadvremensko pamćenje. To je dragi kamen od same krvi izliven na koncu srpske nacionalne istorije. Sve što je dosad napisano o sudbini Srba, bez Krsmanovićevih djela bilo bi netačno, nejasno i nevažno.
Radomir Smiljanić u jednoj od recenzija svrstao je Krsmanovića u tri najveća srpska pisca. Prvi je Ivo Andrić pišući o turskom periodu, drugi Dobrica Ćosić koji je pisao o Drugom velikom i treći Momir Krsmanović pišući o stradanju Srba u Drugom svjetskom i posljednjem Otadžbinskom ratu.

A Matija Bećković kazuje da Momirove priče i knjige koje je napisao nisu samo romani, nego su i jedna dokumentacija, jedan dragocjen dokumenat. On se nije umorio pišući i svedočeći, nadajući se da će se njegov narod setiti tih istina i tih žrtava, i on dobiti ono priznanje koje je odavno , odavno zaslužio.

Jedno od njih je i ovo koje mu je ukazala Rogatica da postane počasni građanin ove opštine. Ja se usuđujem da predložim da to učine Crkva i Republika Srpske najvećim svojim odličjima.

Pratite nas na FACEBOOKU
Zatvori

Komentari:

Komentari se objavljuju u realnom vremenu i 058.ba ne može se smatrati odgovornim za izrečeno. Zabranjeno je vrijeđanje, psovanje i klevetanje. Komentari sa takvim sadržajem biće izbrisani, a lažni profili biće banovani.

Povezane teme: