Književnik Momir Krsmanović pred Rogatičanima – Srpska golgota u 22 knjige

Tekst i foto: Sreten Mitrović - 27. septembra 2018. 058.ba

ROGATICA – Književno veče posvećeno liku i djelu Momira Krsmanovića (85) književnika iz Beograda, a rođen u okolini Višegrada, pod naslovom „Drina još pamti krvavi pokolj“ u organizaciji Narodne biblioteke „Vojislav Lubarda“ održano je sinoć u Rogatici.

Povod je bio današnje proglašenje Krsmanovića na svečanoj sjednici SO-e posvećenoj 27. septembru danu prvog oslobođenja Rogatice davne 1914. godine, počasnim građaninom opštine Rogatica za njegov rad i djela od opšteg značaja i interesa za ovu opštinu kroz njegovo dugogodišnje književno stvaralaštvo i 22 objavljene knjige uglavnom na temu stradanja Srba istočnog dijela Republike Srpske tokom Drugog svijetskog rata.

Tim povodom, rečeno je, uz korišćenje onog što su o književno stvaralaštvu rekli njegovi kritičari i recenzenti, da je Krsmanović među tri najveća srpska pisca. Prvi je, po mišljenju književnika Radomira Smiljanića, Ivo Andrić pišući o turskom periodu, drugi je Dobrica Ćosić koji je pisao o Drugom velikom i treći Momir Krsmanović pišući o stradanju Srba u Drugom i posljednjem Otadžbinskom ratu.

O kakvom se književnom bardu radi profesor doktor Smilja Avramov rekla je da svedočenja Krsmanovićevih stradalnika nisu apstraktne priče, nego živa reč sa imenima i prezimenima žrtava i počinilaca zločina. Srpska nauka nosi težak greh na duši što je podlegla zaveri ćutanja u pogledu zločina koji su počinjeni od 1941 do 1945. U tom smislu treba odati priznanje naporima i rezultatima g. Krsmanovića, kazala je Avramov.

A pokojni doktor Bogdan Šekler rekao je da je Krsmanovićevo djelo nadvremensko pamćenje. To je dragi kamen od same krvi izliven na koncu srpske nacionalne istorije. Sve što je dosad napisano o sudbini Srba, bez Krsmanovićevih djela i bilo bi netačno, nejasno, neistiniti i nevažno.

Iako je Krsmanović napisao i izdao osam kapitalnih djela od čega dva u tri i jedno u sedam tomova, najviše riječi na književnoj večeri u Rogatici bilo je o njegovoj prvoj knjizi-romanu „Teče krvava Drina“ koja je nastala uz pomoć 142 svjedoka događaja o kojim ona govori i koja je izdata 1983.

Za ovaj istoriografski roman u kome su sve ličnosti autentične, rečeno je na promociji, materijal je sakupljao punih 10 godina. Baziran je na činjenicama, istinskim ličnostima i svjedočenjima preživjelih. Zbog svoje tematike koja obrađuje zločine nad Srbima, najvećim dijelom na području istočnog dijela BiH izazvao je mnoštvo reagovanja u javnosti tadašnje Jugoslavije. Ocijenjen je kao atak na bratstvo i jedinstvo a u Beogradu, u kome je živio od rane mladosti, postao je disident i čak je bila formirana i komisija za „slučaj Krsmanović“, koji je on to svoje djelo posvetio njegovoj majci Joki koju su zajedno sa sinom Radomirom, Momirovim mlađim bratom, ustaše zaklale na kućnom pragu u rodnim Bursićima podno Sjemeća u opštini Višegrad.

Bilo je riječi i o drugim Krsmanovićevim romanima. Tu je trotomni „Krvave ruke islama“ koji je preveden i na engleski jezik i sa njim je završeno predratno Krsmanovićevo stvaralaštvo.

U toku posljednjeg Odbrambeno-oslobodilačkog rata Krsmanović nije ladovao. Obilazeći srpske borce na položajima od Brčkog do Nevesinja i Trebinja snimio je više od 120 audio kaseta i napisao i 1994. izdao roman „I Bog je zaplakao nad Bosnom“. Poslije rata došli su romani „Tragom mrtve braće“, „Nezarasle rane“ 1 i 2 dio, „Kletva mrtve braće“, „Golgota srpskog naroda 1941-1957“, „Tužni život pod zvjezdanim nebom“ i zasad zadnja „Triptih o golgoti Srba – Stradanje u istočnoj Bosni i Hercegovini 1992-1995“. Uz to koautor je i knjige „Ubijanje Srbije“ i „Jugoslavija u plamenu“ koje je izdao zajedno sa Radomirom Smiljanićem.

U predstavljanju književnog opusa Momira Krsmanovića, u punoj sali galerije slika Centra za kulturu „Radenko Mišević“, uz direktorku Narodne biblioteke Minju Krsmanović, učestvovali su učenici Srednjoškolskog centra „27. januar“ Sara Ninković, Velimir Ristić i Tamara Džatić, kojim se on visoko zahvalio istakavši da je ovo prvo predstavljanje njegovih djela čitaocima u Rogatici i da je način na koji je to učinjeno jedinstven i iznad svih njegovih očekivanja.

Na kraju je Krsmanović pročitao poruku majci Joki i svim majkama svijeta da ne dozvole da se ikada više rat i stradanja ne dogode, a svim Srbima i drugim čitaocima njegovih djela da je uradio ono što je morao i što ga je proganjalo više od četiri decenije. Slike užasa i golgota moga srpkog naroda danonoćno su me progonile . Moja majka i petogodišnji brat zaklani su na kućnom pragu zajedno sa stotinama rođaka, prijatelja i komšija. Jauci, vapaji i preklinjanja „nemoj“ postali su dio moga krvotoka i ovi zapisi su samo pretočeno ono što sam nosio u sebi., rekao je Krsmanović.

Pratite nas na FACEBOOKU
Zatvori

Komentari:

Komentari se objavljuju u realnom vremenu i 058.ba ne može se smatrati odgovornim za izrečeno. Zabranjeno je vrijeđanje, psovanje i klevetanje. Komentari sa takvim sadržajem biće izbrisani, a lažni profili biće banovani.

Povezane teme: