Miloš Grujić radio kao električar, a mislio kao likovni umjetnik

Tekst i foto: Sreten Mitrović - 23. oktobra 2019. 058.ba

ZBOG STIDA NIJE POSTAO LIKOVNI UMJETNIK

ROGATICA – Nakon završene osnovne škole i suvih petica iz svih predmeta, posebno likovnog vaspitanja i opštetehničkog obrazovanja, po preporuci mojih učitelja i predmetnih nastavnika, otišao sam na prijemni ispit u Srednju likovnu školu u Sarajevo. Sve što je traženo besprijekorno sam uradio, ali kad je došlo na red slikanje, kao „objekat“ ponuđena nam je – naga žena koja je na sabi imala samo šešir. Ja, dijete sa sela u nju nisam smio ni da pogledam. Stidio sam se i nje i sebe i ubrzo sam predao čist papir i pribor za slikanje i uz čuđenje prisutnih, jer sam predhodni dio testa odlično uradio, napustio mjesto testiranja. Tako se neslavno završio moj pohod ka likovnom stvaralaštvu, priča Miloš Grujić, sada penzioner u Rogatici, a rođen prije 78 godina u romanijskom selu Zagrađe u opštini Sokolac kao četvrto, najmlađe dijete u oca Đure i majke Milke koja je zapaljena u vlastitoj kući sa još 12 najbližih srodnika od starene ustaša 1942. godina kada je on, Miloš, imao samo 7 mjeseci.

Pošto je bilo vrijeme prijemnih ispita, a ja odličan učenik bez obaveze polaganja prijemnih ispita, glat sam primljen u Elektrotehničku školu, poznatu kao „Bastilja“ i „zahvaljujući“ mom seoskom porijeklu i patrijahalnom vaspitanju, umjesto da budem likovni stvaralac i možda umjetnik odoh u elektrotehničare i sa tim zvanjem radeći u više preduzeća u bivšoj SFRJ i Republici Srpskoj dočekao penziju, 2005. godine.

– Rad na poslovima elektrotehničara u više firmi bio mi je izvor egzistencije, a likovno stvaralaštvo, u širem smislu riječi, moj životni hobi. Posebno sam volio drvodeljstvo i rezbarenje. Ne bez razloga. Svi moji iz porodice od pradjeda, djeda i oca bili su u neku ruku drveni majstori. Uz kuće, štale i druge seoske objekte, gradili su kace, bačve, breme, škafove, žbanove, rukatke za mužu krava, vile, grablje, kosišta i druge predmete koji su upotrebljavani za ove ili one poslove u selu.

Iako najmlađa muška glava u porodici, i sam sam proveo dosta vremena sa oblićem i šaramanom uređujući duge za kace i druge predmete za svakodnevnu upotrebu u selu. Oni su me u neku ruku „pogurali“ da odem na dalje školovanje i napustim rodno selo, tražeći “lakši“ posao ali uz ljubav prema drvodeljstvu kao svojevrsnom umjetničkom stvaralaštvu.

To stvaralaštvo došlo je do izražaja posebno tokom posljednjeg rata. U slobodno vrijeme između dvije vojne obaveze Miloš je počeo sa izradom muštikla za pušenje, tabakera, krstića, drvenih kašika i tučkova za bijelili luk i drugih sitnijih predmeta od drveta.

Sa krajem rata, iako je ubrzo dobio i „državni“ posao u Rogatici, u kojoj se skrasio kao izbjeglica iz Donjeg Vakufa, otišao je dalje i počeo graditi tronošce, lustere, gusle i ploske za rakiju da bi vremenom došao do ikona raznih svetaca u drvetu, kandila, svijećnjaka i drugih crkvenih predmeta naravno sve u rezbariji sa različitim mitskim i drugim motivima.

Kroz kraću i nepotpunu inventuru Miloš reče da je uradio najmanje 15 rariretnih ikona i više od 40 kandila, koja su, pored Rogatice i rodnog Sokoca, došla do Istočnog Sarajeva, Zvornika, Banja Luke, Višegrada, Bijeljini i drugih okolnih mjesta. Stigla su i do Beograda, Užica, Čačka, ali i Švajcarske, Kanade, Amerike i nekih drugih evropskih i prekookeanskih zemalja. Nešto je prodato, ali najviše poklonjeno prijateljima i poznanicima.

Milioš i dalje ne posustaje. U pripremi je viša taslaka za buduće gusle, ikone i druge predmete kojim on udahnjuje život, a sebi krati dosadne penzionerske dane.

– Ja ustvari i nemam slobodnog vremena. Ako nešto ne deljam u mojoj improvizovanoj radionici ili oko kuće koja je još u izgradnji, onda pomažem supruzi oko brige o unučićima ili sam u potrazi za javorovim, brezovim, jasikovim, šljivovim ili orahovim drvetom od kojih izrađujem moje drvene rukotovrine.

Pored rada sa drvetom, Miloš slika u više tehnika i radi razne minijature od žice, a kad nađe slobodnog vremena napiše i po koju pjesmu. Evo samo prvih strofa njegove pjesme pod naslovom „Ratnicima“, među koje i on spada kao borac VRS prve kategorije.

Svoju krv dali su kao vodu, za Krst Časni i našu (srpsku) slobodu.

Njihove humke, zarasle u trave, dezerteri danas vladaju i slave.

Pratite nas na FACEBOOKU
Zatvori

Komentari:

Komentari se objavljuju u realnom vremenu i 058.ba ne može se smatrati odgovornim za izrečeno. Zabranjeno je vrijeđanje, psovanje i klevetanje. Komentari sa takvim sadržajem biće izbrisani, a lažni profili biće banovani.