Kulturno-istorijsko naslijeđe u Rogatici – Zaboravljen tumul na Sjeversku

Tekst i foto: Sreten Mitrović - 29. jula 2020. 058.ba

ROGATICA – Mnogi, pa iz najbliže okoline, ne znaju da se sadašnji lokalitet gdje se nalaze kuće Olovića u selu Sjeversko kod Borika, nekad nazivao Crkvine. Sudeći po tome ovdje je u ta stara vremena bila i crkva. Čija, nema podataka. A da je bilo života i smrti, više je dokaza. Jedan je i srednjovjekovni tumul u čijem je centru, otkopavanjem 1957. godine, nađeno malo ali zanimljovo srednjovjekovno groblje.

Iako je broj grobova, napisala je u svom naučnom prikazu „Srednjovjekovni grobovi u Tumulu na „Crkvini“ (Sjeversko)“ poznati arheolog Nada Miletić, relativno mali, ipak se može zaključiti da se oni nižu u pravilnom redu, skoro sasvim paralelno jedan pored drugog sa izuzetkom jednog u kome je kostur odrasle muške osobe sa rukama prekrštenim na pojasu.

U dva druga groba nađeni su dobro očuvani skeleti muških i ženskih odraslih osoba. Kod ušiju jednog skelata nađene su dvije naušnice različitog tipa.

Jedna od nađenih naušnica, napisala je Nada Miletić, spada u tip naušnica sa koljencima. Na karičici od tanke bronzane ovalne žice uz petlju za zakopčavanje nalaze se koljenca od dvostrukog niza zrna rađenih u imitaciji granulacije.

Druga naušnica, utvrdila je Miletićeva, je u obliku karičice od mesingane srebrene ovalne žice, nešto sužene pri krajevima i završena na jednom kraju petljom. Naušnica je bila ukrašena sa tri jegode loptastog oblika ukrašene tehnikom pseudogranulacije. Uz jagode, kao ukras, karičica je obavijena filigranom žicom i pripadaju varijanti naušnica iz vremena 9. I 10. vijeka nove ere, a prema mjestu nalaza, materijalu i izradi mogle bi biti i iz nešto kasnijeg perioda.

Naposredno uz tumul sa srednjovjekvnim grobovima nalazi se skupina od pet stećaka od čega četiri sanduka i jedan dobro očuvan sljemenik koji je ukrašen motivom mača dužine 135, širine 8 i balčakom-rukohvatom od 28 centimetara.

To je jedna strana ovog iz bogate riznice kulturno-istorijskog naslijeđa u opštini Rogatica. Druga je njihova zaštita i izlaganje oku znatiželjnika.

Za primjer uzimamo upravo tumul iz Sjeverska. Goran Olović (49), koji je vlasnik zemljišta na kome se nalazi ovaj komplaks sa srednjovjekovnim grobovima i stećcima sve do prije par godina nije ni znao da tu ima groblje. U tom ubjeđenju počeo je orati parcelu zemlje radi sijanja. Tom prilikom plugovima koje je vukao njegov traktor zakačio je neku kamenu ploču. Pomjerio ju je i kad se vratio da vidi o čemu je riječ, utvrdio je da se radi o nadgrobnoj ploči na zidanom grobu u kome su se čak i kosti nazirale.

Naravno, dodao je on, odmah sam prekinuo oranje i na tom dijelu moga imanja više oranja nema. Ovo tim prije što smatram da tu postoji i još grobova pa i dalje od mjesta koga sam ja „otkrio“.

Sjećam se da su i kad smo dovodili struju našoj kući, kopajući rupu za jedan od električnih stubova, radnici naišli na kosti koje su pokupljene i adekvatno zbrinute a stub postavljen i tu se i sada nalazi. Ostao je ipak gorak osjećaj da je poremećen nečiji grobni mir, reče Olović.

Zato, smatra on, da bi bilo dobro da se svi poznati lokaliteti od značaja za kulturno i istorijsko naslijeđe na neki način obilježe, zvanično objave i ponude oku znatiželjnika. U suprotnom ponovo će se nekome i nekad dešavati ono što se njemu desilo orući njivu nedaleko od njegove kuće.

Pratite nas na FACEBOOKU
Zatvori

Komentari:

Komentari se objavljuju u realnom vremenu i 058.ba ne može se smatrati odgovornim za izrečeno. Zabranjeno je vrijeđanje, psovanje i klevetanje. Komentari sa takvim sadržajem biće izbrisani, a lažni profili biće banovani.